چرا مراسم عزاداری امام حسین(ع) پیش از شهادت ایشان صورت می‌گیرد؟
شهریور 5, 1397
آثار انسان سازی عزاداری امام حسین (ع)
شهریور 12, 1397

عزاداری ائمه اطهار (ع) برای امام حسین (ع)

امام سجاد -ع – که در دوران خفقان اموی به سر می‏برد، برای حفظ واقعه خون‌بار کربلا و انتقال آن به نسل‌های بعد از ابزار گریه بهره گرفت. از امام صادق -ع- روایت شده است:«زین‌العابدین -ع – چهل سال در مصیبت پدرش گریه کرد، در حالی که روزها روزه‏ دار و شب‌ها به عبادت بیدار بود و چون وقت افطار می‏رسید، خدمتگزارش آب و غذا در برابر او می‏نهاد و می‏گفت: «آقاجان! میل فرمایید.»

آن حضرت می‏گفت: «چگونه غذا بخوریم، در صورتی که فرزند رسول خدا -ص – گرسنه کشته شد؟ و چگونه آب بنوشیم در صورتی که فرزند رسول خدا -ص – لب تشنه کشته شد؟» و پیوسته این سخن را می‏گفت و می‏گریست تا آب و غذا با اشک چشمش مخلوط می‏شد. همواره بر این حال بود تا از دنیا رفت»

از عملکرد امام سجاد -ع – و سفارش‌های ایشان و سایر ائمه درباره گریه برای امام حسین -ع – و یارانش برمی‏آید که برگزاری مجالس عزاداری و گریه از مؤثرترین ابزاری بوده که می‏توانسته با توطئه ‏های بنی‌امیه برای محو آثار مادی و معنوی قیام کربلا مقابله کند. ابوریحان بیرونی می‏نویسد:«بنی‌امیه در این روز لباس نو پوشیدند و زیب و زیور کردند و سرمه به چشم خود کشیدند و این روز را عید گرفتند و عطرها استعمال کردند و مهمانی‌ها و ولیمه ‏ها دادند و تا زمانی که ایشان بودند، این رسم در توده مردم پایدار بود»

این معنی از زیارت عاشورا نیز معلوم می‏شود: «هذا یومٌ فرحت به آل زیاد و آل مروان بقتلهم الحسین صلوات اللّه‏ علیه»

بدین‏سان شیعیان بنابر توصیه و تأکید ائمه طاهرین برای بزرگداشت عاشورا و حفظ آثار آن در کربلا از هیچ کوششی فروگذار نکردند، بدان معنی که ایام عاشورا را به سوگواری می‏پرداختند و امام حسین -ع – و یارانش را در کربلا زیارت می‏کردند. توابین که در سال ۶۵ ق قیام کردند، قبل از ورود به صحنه نبرد، به زیارت قبر امام حسین -ع – و یارانش رفتند و یک روز و یک شب گریه و زاری و تضرع بسیار نمودند، چنان که بنابر نقل طبری، کسی تا آن روز چنان گریه‏ ای ندیده بود.

از روایت ابن قولویه برمی‏آید که در زمان امام صادق -ع – مردم اطراف کوفه و نواحی دیگر، از زن و مرد، برای زیارت قبر امام حسین -ع – و یارانش به کربلا می‏رفتند و به قرائت قرآن، ذکر مصائب و نوحه‏ گری و مرثیه‏ سرایی می‏پرداختند.

در ایام فترت پایان امویان و آغاز عباسیان بر تعداد زائران و عزاداران امام حسین -ع- و یارانش افزوده شد، چنان که به سرعت کربلا به کانون مبارزه علیه ستمگران تبدیل شد؛ مبارزانی که شیوه جهاد را در مکتب اهل‌بیت آموخته و از شهدای کربلا الگوهای عملی و عینی انتخاب کرده بودند. این وضع برای متوکل خلیفه عباسی ـ که ضد شیعه بود ـ قابل تحمّل نبود؛ از این رو نه‌تنها دستور به ویرانی قبور شهدا داد (۳۳۶ ه ق)، بلکه به منظور محو آثار آن، سرزمین کربلا را به آب بست و شخم زد و زراعت نمود و مردم را از زیارت منع کرد۱۷، امّا از آنجایی که نور خدا خاموش شدنی نیست، متوکل به سزای اعمال خود رسید و کربلا مجدداً احیا شد و پناهگاهی برای عاشقان اهل‌بیت گردید که از اقصی نقاط به آنجا می‏رفتند.

از منابع برمی‏آید که گروهی از پیروان احمد بن حنبل که خود را سلفیه می‏نامیدند و رهبرشان محمد بربهاری بود در گذرگاه‌ها کمین می‏کردند و زائران و عزاداران شیعه را مورد آزار و اذیت قرار می‏دادند و این از بیانیه خلیفه الراضی بالله‏ ـ که علیه این فرقه صادر شده ـ به خوبی پیداست. راضی در بخشی از این بیانیه خطاب به آن‌ها می‏نویسد:

«دیگر ناسزاگویی شما به نیکان است، نسبت دادن شما شیعیان اهل‌بیت پیامبر -ص ‏- را به کفر و گمراهی، در کمین نشستن برای شکنجه و آزار ایشان در هر کوی و برزن، دیگر؛… بدگویی شما از زیارت کردن گور پیشوایان صلوات اللّه‏ علیهم و سرزنش کردن زائران و بدعت‌گذار نامیدن ایشان است»

این بیانیه، حاکی از این است که گرچه در نیمه اول قرن چهارم، خلفا برخلاف عهد متوکل، محدودیت‌هایی برای شیعیان در انجام مراسمشان قائل نبودند، لیکن دیگر فرق مسلمانان به ویژه حنابله به آزار و اذیت آن‌ها می‏پرداختند و احتمالاً این وضع تا سلطه آل‌بویه بر بغداد (۳۳۲ ق) ادامه داشت و از آن پس که شیعیان به سبب حاکمیت آل‌بویه قوت گرفتند گر چه باز هم به سبب اکثریت اهل سنت در بغداد برای برگزاری مراسم عزاداری با مشکلاتی روبه ‏رو بودند با حمایت حکومت، مراسم عزاداری را به‌صورت علنی در کوچه و بازار انجام می‏دادند.

* بعثت گشت توانا مجری مستقیم تور کربلا هوایی – تور کربلا زمینی و تور سوریه با اعزامهای هفتگی کربلا – نجف و دمشق در هتلهای گروه VIP – ستاره دار – الف و ب در خدمت علاقمندان تور کربلا و تور سوریه می باشد.

تور کربلا هوایی 6 و 7 شبه
تور کربلا هوایی 4 شبه
تور کربلا زمینی 6 شبه

4 (80%) 1 vote

دیدگاهتان را بنویسید